Leczenie operacyjne

 

Chirurgia rekonstrukcyjna gałki ocznej.


Obejmuje szereg procedur kosmetyczno-chirurgicznych mających na celu nie tylko przywrócenie funkcji widzenia, ale także uzyskanie maksymalnie korzystnego efektu kosmetycznego oka, które doznało urazu. Uszkodzenie oka może dotyczyć wszystkich struktur oka: rogówki, tęczówki, soczewki, a także siatkówki, błony naczyniowej oraz twardówki.

To co najbardziej “rzuca się” w oczy to uszkodzenia rogówki : blizny oraz całkowite jej zbielenie (bielmo). Jeżeli uszkodzenie dotyczy tylko rogówki to, aby przywrócić widzenie można wykonać przeszczep rogówki.

Jeżeli uszkodzenie struktur wewnętrznych oka nie pozwala na przywrócenie widzenia, a oko jest “białe”, wówczas można uzykać jedynie efekt kosmetyczny poprzez zastosowanie np. koloryzujących soczewek kontaktowych.

W przypadku uszkodzenia tęczówki doprowadzającego do całkowitego lub też częściowego jej braku, oko najczęściej łzawi oraz reaguje znacznym światłowstrętem. Ubytki tęczówki,bez uszkodzenia soczewki własnej można korygować poprzez zastosowanie soczewek kontaktowych tzw. protetycznych, pokrywających ubytki tęczówki i jednocześnie działających jak przesłona.

prosthetic_colored_contacts_a

 

poniżej: oko prawe: widoczne całkowite zbielenie rogówki

soczewka_protetyczna

powyżej: oko prawe: korzystny efek kosmetyczny po zastosowaniu nagałkowej soczewki protetycznej.

 

Po przebyciu ciężkich urazów oka uszkodzenie doprowadza do zniszczenia soczewki własnej oraz może spowodować częściową lub całkowitą utratę tęczówki. Tak złożone ubytki można korygować poprzez wszczepienie soczewki sztucznej wewnątrzgałkowej, posiadającej dodatkowo rysunek tęczówki oraz zaznaczoną źrenicę (np soczewka irismatch firmy Morcher,  www.morcher.com , patrz: Morcher Implants).                Kolor tęczówki oraz wielkość źrenicy dobiera się indywidualnie, zgodnie z kolorem i średnią wielkością źrenicy drugiego oka.                                Zmiany pourazowe w obrębie oka, takie jak krwotok do wnętrza oka czy też odwarstwienie siatkówki wymagają leczenia chirurgicznego, głównie zabiegów witrektomii.

 

Usunięcie zaćmy metodą fakoemulsyfikacji


Rady dla pacjenta. Zanim Zdecydujesz się na usunięcie zaćmy oraz wybór soczewki, która zostanie wszczepiona do oka na całe życie, Odpowiedz sobie na kilka pytań:

1. Masz stwierdzony astygmatyzm w oku. Jeżeli nie Chcesz nosić okularów po usunięciu zaćmy korygujących ten astygmatyzm, Wybierz soczewkę tzw. jednoogniskową toryczną.

2. Nie Chcesz  nosić okularów do czytania po usunięciu zaćmy?. Wybierz soczewkę wieloogniskową (multifokalną).

3. Masz astygmatyzm a nie Chcesz nosić okularów do chodzenia i czytania?. Wybierz soczewkę multifokalną toryczną.

4. Nie Chcesz mieć zniekształceń obwodowych patrząc przez operowane oko?. Wybierz soczewkę asferyczną.

W większości państwowych szpitali nie daje się pacjentowi żadnej możliwości wyboru soczewki, która ma być wszczepiona do oka. Pacjent uzyskuje informacje iż zostanie usunięta zaćma i wszczepiona soczewka sztuczna... i na tych informacjach najczęściej się kończy rozmowa z pacjentem. Takie podejście do tematu usunięcia zaćmy wynika z wielu czynników. Jednym z nich jest ograniczenie finansowe. Zabiegi wykonywane w ramach umowy z NFZ w szpitalach państwowych pozwalają jedynie na wszczepienie soczewki tzw. jednoogniskowej.                W większości państwowych szpitali pacjent nie może mieć wszczepionej lepszej (bardziej odpowiedniej dla oka) soczewki, za którą musiałby dodatkowo zapłacić, ponieważ nie pozwalają na to nasze uregulowania prawne.

Decydując się na wybór soczewki, która będzie wszczepiona po usunięciu zaćmy, Powinieneś wiedzieć iż jest to, w większości przypadków, wybór na całe życie!

Spójrz na swoje oczy przez pryzmat zakupu np. samochodu. Kupując samochód, niekiedy bez "mrugnięcia okiem" Wydajesz kilkanaście tysięcy na systemy poprawiające warunki bezpieczneństwa, kilka tysięcy Wydajesz na opcję klimatyzacji, wiedząc iż jest to zakup najwyżej na kilka lat. Czy jest dużym wydatkiem wybranie najlepszej, "najbogatszej" opcji soczewki sztucznej, płacąc za nią mniej 4 tysiące PLN (dotyczy soczewki wieloogniskowej torycznej), wiedząc iż jest to wybór na całe życie!?.

Fakoemulsyfikacja zaćmy a więc rozbijanie mas soczewkowych przy użyciu ultradźwięków jest metodą najczęściej stosowaną w chirurgii zaćmy. Metoda pozwala na szybkie wykonanie zabiegu i dodatkowo zminimalizowanie objawów niepożądanych w okresie pooperacyjnym. Dzięki technice fakoemulsyfikacji większość pacjentów poddanych operacji usunięcia zaćmy osiąga dobrą ostrość widzenia prawie natychmiast po wykonanym zabiegu. Wyjątek stanowią osoby, które zgłaszają się z zaćmą "dojrzałą". Z uwagi na dużą twardość soczewki, zabieg jej usunięcia może się wydłużyć, tak jak i czas gojenia się oka. W trakcie zabiegu, po wykonaniu cięcia w rogówce o szerokości      1.8-2.8 mm zmętniałą soczewkę pacjenta zastępujemy soczewką sztuczną, której kształt i struktura pozwala na uzyskanie maksymalnie dobrego widzenia. W naszym Ośrodku stosujemy soczewki wewnątrzgałkowe spełniające kryteria produktu najwyższej klasy.

Wszczepiając do oka soczewki możemy skorygować praktycznie wszystkie wady wzroku, poprzez krótkowzroczność, nadwzroczność, astygmatyzm a skończywszy na wszczepieniu soczewki, dzięki której pacjent nie musi nosić okularów po wykonanej operacji (dotyczy soczewki multifokalnej lub multifokalnej torycznej). Decydując się na usunięcie zaćmy w naszym Ośrodku pacjent ma do wyboru soczewki tzwjednoogniskowe, pozwalające dobrze widzieć daleko lub blisko, ale wymagające dodatkowej korekcji okularowej, Soczewki korygujące astygmatyzm, czyli soczewki toryczneSoczewki wieloogniskowe to soczewki  dające komfort widzenia daleko i blisko bez potrzeby noszenia okularów czy też soczewek kontaktowych. Soczewki pozwalające uzyskać dobre widzenie do dali i bliży u osób ze stwierdzonym astygmatyzmem to już "górna półka" możliwości korekcyjnych oka po usunięciu zaćmy, tzw. soczewki multifokalne toryczne. Dodatkowo, w przypadku stanów pourazowych oka, kiedy dochodzi do uszkodzenia tęczówki i znacznych ubytków w jej strukturze, proponujemy zabiegi ze wszczepieniem soczewek kolorowych tzn. z rysunkiem źrenicy (www.morcher.com) . Wszczepienie takiej soczewki nie tylko poprawia estetykę uszkodzonego oka, ale dodatkowo pozwala na zminimalizowanie objawów niepożądanych wynikających z utraty funkcji przesłony, jaką min. pełni tęczówka wraz z źrenicą.


Witrektomia

Zabieg chirurgiczny w trakcie którego, śródooperacyjnie wprowadza się narzędzia mikrochirurgiczne do wnętrza gałki ocznej i poprzez szereg manipulacji chirurgicznych stara się uzyskać efekt naprawy lub też usunięcia stanu chorobowego, z powodu którego dana osoba została zakwalifikowana do operacji. Słowo „witrektomia" oznacza usunięcie- wycięcie ciała szklistego tj. galaretowatej substancji wypełniającej największą przestrzeń gałki ocznej- komorę ciała szklistego. W oparciu głównie o tę czynność chirurgiczną dokonuje się niezbędnych „napraw" w chorym oku.

Witrektomia to często zabieg ostatniej szansy na poprawę widzenia a w wielu schorzeniach jedyna skuteczna metoda lecznicza.

Obecnie zabiegi witrektomii najczęściej wykonywane są w poniższych stanach chorobowych:

1. Wylewy krwi do wnętrza oka, będące powikłaniem chorób ogólnoustrojowych, głównie cukrzycy, niedokrwistości a także urazów oka.

2. Choroby siatkówki:

- odwarstwienie siatkówki,

- niedrożność naczyń siatkówki,

- otwory siatkówki (w tym otwór w plamce),

- błony przed i podsiatkówkowe,

- krwotoki podsiatkówkowe,

- niektóre zmiany powstające w następstwie zwyrodnienia siatkówki związanego z wiekiem i inne.

  1. 3. Urazy gałki ocznej oraz stany pourazowe oka, także z obecnością ciała obcego we wnętrzu oka.


4. Powikłania wcześniej wykonanych zabiegów na oku: stany zapalne, krwotoki, jaskra następowa i inne

5. Inne zmiany patologiczne w ciele szklistym: stany zapalne i pozapalne doprowadzające do znacznego pogorszenia widzenia

W trakcie zabiegu wykonuje się 3-4 linijne wejścia w twardówce (warstwie tworzącej ścianę gałki ocznej) o długości od 0.5 do 1.0mm, przez które wprowadza się do oka narzędzia chirurgiczne i substancje niezbędne podczas wykonywanego zabiegu.

Po wycięciu ciała szklistego, w zależności od przyczyny operacji, stanu miejscowego oka operowanego oraz prognoz pooperacyjnych, gałkę oczną wypełnia się jedną z poniższych substancji:

- Jałowy płyn o odpowiednim składzie chemicznym, który samoistnie ulega wymianie na płyn produkowany przez struktury wydzielnicze oka;

- Jałowe powietrze lub mieszaninę gazów rozprężających (SF6, C3F8 itp.), które również ulegają stopniowej wymianie na płyn wewnątrzgałkowy. Podanie mieszaniny gazu rozprężającego powoduje znacznego stopnia upośledzenie widzenia (nawet do poziomu rozróżniania ruchów ręki przed okiem), trwające od kilku dni do kilku tygodni (w zależności od zastosowanej mieszaniny gazu). Upośledzenie widzenia ma charakter przemijający. Podanie gazu lub powietrza wiąże się też z potrzebą utrzymywania przez pacjenta odpowiedniej pozycji, zalecanej przez lekarza.

Nie zastosowanie się do zaleceń lekarskich może doprowadzić do powikłań pooperacyjnych oraz do nie uzyskania zamierzonego efektu leczniczego.

Obecność gazu rozprężającego w oku powoduje iż pacjenci nie mogą  podróżować samolotem, z uwagi na możliwość znacznego rozprężenia się gazu, a w konsekwencji wzrostu ciśnienia śródgałkowego, co może nawet doprowadzić do pęknięcia operowanej gałki ocznej;

- Olej silikonowy (który nie ulega wymianie na płyn). Podanie oleju silikonowego do wnętrza oka powoduje własności optycznych oka, co oznacza, iż pacjent wymaga dodatkowej korekcji. Czasami różnica korekcji obu oczu jest na tyle duża, iż nie można dobrać odpowiedniej korekcji okularowej na okres obecności oleju silikonowego w oku. W niektórych przypadkach można założyć soczewkę kontaktową na operowane oko.

Witrektomia tylna, jak każdy inny zabieg może być powikłana szeregiem niekorzystnych następstw, przy czym przedoperacyjny stan oka zakwalifikowanego do operacji ma także wpływ na pojawienie się ewentualnych powikłań.

Najczęściej obserwowane powikłania to:

- Pooperacyjny, czasowy wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego

- Odwarstwienie siatkówki

- Przejściowe stany zapalne oka

- Krwotoki do wnętrza oka

- Postęp zmętnienia soczewki (w przypadku zabiegów z podaniem gazu rozprężającego szybszy postęp zmętnienia soczewki obserwowany jest w każdym operowanym przypadku)

- Inne (nieszczelność rany pooperacyjnej), itd.

W niektórych, bardziej skomplikowanych przypadkach (zwłaszcza w odwarstwieniu siatkówki lub cukrzycy) zdarza się, że zabieg witrektomii trzeba powtórzyć.

U części operowanych osób, aby uzyskać zamierzony efekt operacyjnych zbieg witrektomii wykonuje się jednocześnie, w połączeniu z innymi zabiegami, np. usunięciem zaćmy, założeniem opaski lub plomby wgłabiającej ścianę gałki ocznej.

Oczekiwane, korzystne efekty tego typu zabiegu to nie tylko poprawa ostrości i funkcji widzenia, ale także:

- Stabilizacja ostrości widzenia

- Spowolnienie procesu chorobowego uszkadzającego widzenie

- Odtworzenie warunków anatomicznych gałki ocznej (urazy)

- Niedopuszczenie do zaniku gałki ocznej

- Inne.

Pamiętaj: wykonanie zabiegu operacyjnego nie zawsze wiąże się z poprawą funkcji widzenia!